Avrupa’nın En Güçlü Güneş Teleskobu: GREGOR

Teleskoplar ile ilgili fazla bilgisi olmayanlar, bütün teleskopların aynı olduğu yanılgısına düşebilir. Bu teleskop, Avrupa’nın en güçlüsü, üç aynalı ve 55.6 m etkili odak uzaklığına sahip yeni bir Gregor teleskop tipidir. İsminin Gregor olmasındaki sebep ise 1670 yılında James Gregory tarafından tasarlanmış olmasındandır. 

GREGOR teleskobu, güneşin jilet keskinliğinde görüntülerini almasıyla ünlü. Dolayısıyla Avrupa güneş teleskobu GREGOR ile merkez yıldızımız olan güneşi artık hayal bile edilemeyecek kadar ayrıntılı olarak gözlemleyebiliyoruz. 

Yeniden dizayn edilmesi ve merceklerinin değiştirilmesinden sonra, güneşimize çevrilen teleskoptan gelen ilk görüntüler, diğer ayrıntılı görsellerin yanı sıra, güneş lekelerini de en yüksek çözünürlükte gösteriyor. Böylelikle Avrupa’nın en büyük güneş teleskobu GREGOR, güneşin ince yapısının jilet keskinliğindeki görüntülerini almayı başarabiliyor. 

(Almanya) Freiburg’daki Leibniz Güneş Fiziği Enstitüsü’nün (KIS) açıklamasına göre Gregor Teleskobu 1,4 milyon ´kilometrelik çapı olan güneşimizden 50 kilometrelik ayrıntıları çözebilecek kadar net görüntü alabiliyor. Enstitü`den yapılan basın açıklamasına göre “Bu, bir futbol sahasında bir kilometre mesafeden mükemmel keskinlikte bir iğne görmek gibi” olağanüstü bir şey. 

Yüksek çözünürlüklü görüntüleri alabilmek için cihazın optik, mekanik ve elektronik aksamı sadece bir yılda tamamen yeniden tasarlandı. 

Aşağıdaki fotoğrafta Gregor teleskobu ile 430 nanometre dalga boyunda gözlenen en yüksek çözünürlüğe sahip güneş lekesini görüyorsunuz.

Enstitü, teleskopun yeni optiği ile bilim adamlarının artık manyetik alanlar, türbülans, güneş patlamaları ve güneş lekelerini ayrıntılı olarak inceleye bileceklerini dile getirdi.

Temmuz 2020’de çekilen ilk görüntüler, güneş plazmasındaki güneş lekesinin gelişimi ve karmaşık yapılarının şaşırtıcı ayrıntılarını gösteriyor. Bu da bizim güneşimizde olan reaksiyonları çok daha iyi anlama ve gözlemleme fırsatı verecektir.

Ayrıca, küçük yapıları keşfetmek, manyetik alanların güneş üzerindeki plazma türbülansı ile etkileşiminin temel süreçlerini anlamak açısından böyle gelişmiş bir teleskoba sahip olmak çok önemlidir. 

GREGOR, Observatorio del Teide tarafından 2.400 m yükseklikte işletilen Tenerife adasındaki Izaña Dağı’nda bulunmaktadır. Birçok üniversite tarafından ortak finanse edilerek, kullanılmaktadır. Fakat Kiepenheuer Güneş Fiziği Enstitüsü, GREGOR teleskopunun geliştirilmesinden ve kullanılmasından en çok sorumlu olan kurumdur. Ayrıca meraklıları için ortak çalışma yapılan üniversiteler ise şunlardır : 

Leibniz Astrofizik Enstitüsü Potsdam (AIP), Göttingen’deki Max Planck Güneş Sistemi Araştırma Enstitüsü, Göttingen’deki Astrofizik Enstitüsü, Instituto de Astrofísica de Canarias ve Çek Cumhuriyeti Bilimler Akademisi Astronomi Enstitüsü.

Çeviri: İ. KAYA

Kaynak*

Kaynak**

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here