Daha Fazlası

    Beyaz Cüceler ve Evrenin Sonu

    Beyaz Cüceler ve Evrenin Sonu

    İnsanlar bu evrende bir enerji kaynakları olduğu sürece hayatta kalabilirler. Gerek doğal enerji kaynakları gerekse yapay enerji kaynaklarından bahsedebiliriz. Fakat ne yazık bizim evimiz olan bu evren bir gün entropiye yenik düşecek ve ölecektir. Bu işlem tahmin edeceğimizden bile yavaş olacaktır lakin bunun olması kaçınılmaz bir sondur. Evrensel bir zaman ölçeği oluşturur ve mesela güneşi bu kozmik takvim ile kıyaslarsak üzücü haber şudur ki güneşimiz çarçabuk ölecektir. Eğer şanslıysak, insanlık belki de bunların hepsini göremeyecek kadar var olmaz.  Büyük yıldızlar artık füzyon yakıtının bitmesiyle ve beraberinde ömrünün de tükenmesiyle daha önceki yazımda da bahsettiğim gibi kara delikler ya da nötron yıldızlarına dönüşebiliyorlardı. Yıldızların ne kadar yaşayacakları, onların ne kadar büyük olduğuna bağlıdır ve çok çeşitli süreler olabilir. Küçük veya orta diyebileceğimiz yıldızlar ise bir beyaz cüce olarak hayatlarına devam ederler. Bu beyaz cücelerin özelliklerinden bahsetmek gerekirse de kütlesi neredeyse güneşin kütlesi kadar ve boyut olarak da neredeyse dünyayla eşit veya daha büyük olurlar. Bu nedenle kara delik ve nötron yıldızlarından sonra evrendeki en yoğun maddeler olarak yer alırlar. Hatta o kadar yoğunlardır ki bir çay kaşığını dolduracak büyüklükteki beyaz cüce kütlesi, neredeyse bir araba kadar ağırdır.

    Bizim güneşimiz gibi orta boyutlu yıldızlar ise ilginçtir. Güneşi, çekirdeğinde kendi yerçekimiyle hidrojenleri helyuma dönüştüren bir düdüklü tencere olarak hayal edelim. Düdüklü tencerede yemek pişirdiğimizde bir basınç birikimi oluşur ve bu sayede yemeğimiz daha çabuk pişer.

    Akıllara gelen genel soruda şu oluyor:

    Güneşimizi düdüklü tencereye benzetiyoruz ama tencerenin kapağı var fakat güneşin kapağı yok. Güneşin basınç birikimini yapma sebebi olan bir kapak mı var ?

     Cevabımız ise evet var. Burada kapak etkisini yaratan şey kütleçekim etkisidir. Çünkü kütleçekim dışa yönelik olan basıncı merkeze doğru çekerek kapak etkisini yaratır. Basıncı oluşturan şey ise bildiğimiz üzere füzyon yakıtıdır. Elementlerin füzyonu çok yüksek miktarda enerji ortaya çıkartır. Bu enerji dışarıya doğru yayılır ve yıldızı kütleçekimle birlikte çok ince bir dengede tutar. Güneş’in ömrünün sonlarına doğru ise, çekirdeğindeki hidrojenler bitmiş olacaklar. Ve sonunda da Güneş helyumu daha ağır elementlere dönüştürmeye başlayacak. Bu gerçekleşirken yıldızımız dış katmanlarını etrafa saçmaya başlayacak. Süreç tamamlandığında ise muhteşem diyebileceğimiz bir nebulaya ( toz bulutuna ) dönüşecek.

    Sonunda geriye kalan tek şey ise Güneş’in çekirdeği olacak. Ve bir beyaz cüce doğmuş olacak. Şu anki beyaz cücelerin ise çoğunluğu eskiden etrafında gezegen bulunduran bir yıldızdı, ve ölünce çok büyük bir ihtimal etrafındaki gezegenlerde bu yüzden harap oldu.

    Peki beyaz cüceler neden diğer yıldız türlerinden daha çok parlaktır?

    Beyaz cüceler çok sıcaktır. Bizim güneşimizden yaklaşık olarak 40 kat daha fazla sıcaklıklara ulaşabilirler. Bu onları evrendeki en sıcak maddelerin arasına koyar. İçlerinde bulundurdukları sıcaklığın gidecek yeri yoktur ve sıkışmış durumdadır yani tam anlamıyla bir kaos söz konusudur. Sadece dış katmanından uzaya kaçabilirler. Lakin uzayın büyük bir kısmı boşluktur. Uzay da boşluk olduğundan dolayı sıcaklık taşıma yolu ile iletilemez. Enerjinin tek kaçma yolu radyasyondur. Bu yol da öyle zahmetli ve yavaş işler ki; beyaz cüceler trilyonlarca yıl sonra tamamiyle soğurlar. Entropiye yakın diyeceğimiz bir evrende onlar son enerji ve ışık kaynağı olacaktırlar. İşte beyaz cüceler soğuduktan sonra ise bir kara cüceye dönüşecek. Öyle bir zaman gelecek ki başka hiçbir yıldız aydınlatmayacak evreni. Tek tek Galaksiler yok olacak. Bu olduğunda ise yaşamın son umudu da bitmiş olacak. Bu olay evreni tamamiyle tanınamaz hale getirecektir. Tamamen karanlık ve soğuk bir mezarlık diye tasvir etmek, hiç de yanlış olmaz.

    Yazan: Cemil KIRAÇ

    Kaynak*

    Kaynak**

    Kaynak***

     

    YouTube Kanalımız

    Popüler Yazılar

    İlgili Yazılar

    Leave a reply

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    %d blogcu bunu beğendi: