Bir Mamutun Yaşam Yolculuğu

Uluslararası bir araştırma ekibi, 28 yıl boyunca Alaska’yı dolaşan ve Dünya’yı neredeyse iki kez çevreleyecek kadar büyük bir alanı dolaşan bir Arktik yünlü mamutunun şaşırtıcı yaşam yolculuğunun izini sürdü.

Bir Mamutun Yaşam Yolculuğu

Araştırmacılar, 1,7 metre uzunluğundaki bir dişin içindeki izotoplardan, 17.000 yıldan daha uzun bir süre önce yaşamış olan bir arktik yünlü mamutun yaşam tarihini yeniden yarattılar ve yünlü mamutların çok uzak mesafelere gittiklerine dair ilk kanıtlardan bazıları bulundu. Bulgular, tercih ettikleri yaşam alanları ve geniş yaşam aralığı da dahil olmak üzere, artık soyu tükenmiş bu canlıların yaşamlarına bir pencere sunuyor.

En çok araştırılan ve ikonik buzul çağı yaratıklarından biri olmasına rağmen, yünlü mamutun doğal yaşam tarihi hakkında çok az şey biliniyor, çünkü tek başına fosiller onların yaşamlarına yalnızca statik ve genellikle tekil bakışlar sağlıyor. Bu nedenle, mamutların ana menzili ve hareketliliği – büyük yaratıkların yaşamları boyunca nerede ve ne kadar dolaştıkları – büyük ölçüde bir sır olarak kalıyor. Bununla birlikte, büyük mesafeler boyunca düzenli göçler, yaşayan fil akrabalarının ve diğer kuzey kutbu hayvanlarının hareketlilik modellerini karakterize ettiğinden, yünlü mamutların benzer davranışlar sergiledikleri varsayılmaktadır.

Uzun zaman önce ölmüş mamutların hareketlilik modellerini potansiyel olarak yeniden yapılandırmanın bir yöntemi, yaşamları boyunca hayvanların dişlerine ve dişlerine dahil olan oksijen ve stronsiyum (Sr) izotoplarının analizidir. Topraklardaki ve bitkilerdeki stronsiyum izotop oranları ( 87 Sr/ 86 Sr), manzaralar arasında değişen temel kayaç jeolojisini yansıtır. Hayvanlar bu bitkileri yedikçe 87 Sr/ 86 Sr desenleri hayvanların dokularına dahil olur. Böylece, mamut dişleri gibi yaşam boyunca sürekli büyüyen dokularda bulunan 87 Sr/ 86 Sr oranları, bir hayvanın zaman içindeki hareketini izlemek için kullanılabilecek bir kayıtlar sağlar.

Matthew Wooller ve meslektaşları, 17.100 yıldan daha uzun bir süre önce şu anda Alaska anakarası olarak bilinen yerde yaşayan erkek yünlü bir mamutun dişini kullanarak, mamutun ~28 yıllık ömrü boyunca hareketlerini – çok ayrıntılı olarak – ortaya koyan yüksek zamansal çözünürlüklü izotopik bir kayıt oluşturdular. Kayıtlar, coğrafi olarak geniş bir aralıkta tekrar tekrar seyahat edilen rotaları gösteriyor.

Araştırmacılar buldukları 300.000 den fazla veriyi analiz ederek yünlü mamutların neredeyse her hafta nerede bulunduklarını tespit ettiler. DNA analizlerden de hayvanın erkek olduğu da anlaşılmıştır.

Verilere göre mamut, Orta Alaska’daki Yuhon nehri havzası etrafında doğup, sonra sürüyle birlikte Orta Alaska ovalarında dolaşmıştır. Mamut 16 yaşına geldiğinde bu bölgeyi terk etmiştir. Tıpkı fillerde olduğu gibi; filler cinsel olgunluğa ulaştıklarında sürüden ayrılıyor ve genç gruplara katılıyor. Yetişkin mamutun yaşam alanı, Alaska’nın ortasından Brooks sıradağlarının kuzeyine kadar uzanır.

Mamutlar dünyanın çevresini iki kez dolanacak kadar bir alanı yaşamı boyunca dolaşır. 26 yaşına geldiğinde yünlü mamutun göç davranışı yeniden değişiyor. Ölümünden bir buçuk yıl kadar önce uzun yolculuklarına son verir. Araştırmacılar mamutun kışın sonunda büyük bir olasılıkla açlıktan öldüğünü düşünüyorlar.

Yazan: Bilge KAPLAN

Kaynak*

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here