Daha Fazlası

    Bir Matematik Dehası: Leonhard Euler

    Bir Matematik Dehası: Leonhard Euler

    18. yüzyılın en iyi matematikçilerinden olan Leonhard Euler, 15 Nisan 1707 tarihinde İsviçre’nin Basel şehrinde dünyaya gelmiştir. Matematikte; geometriyi, trigonometriyi ve kalkülüsü kapsayan çeşitli çalışmaları vardır.  Euler’in topolojiden aritmetiğe matematiğin farklı alanlarında kabul görmüş birçok teoremi bulunmaktadır. Bir matematik dehası olmasının yanı sıra fizik, astronomi, mekanik ve optik gibi alanlarda da çalışmaları bulunmaktadır. Akademik hayatı boyunca çeşitli teoremler üretip ispatlamış ve oldukça fazla makale yayınlamış olması Euler’i en üretken matematikçilerden birisi konumuna getirmiştir.

    Leonhard Euler

    Leonhard Euler’in Eğitim Hayatı ve Matematiğe Başlaması

    Leonhard Euler’in doğumundan sonra İsviçre’nin Riehen şehrine taşınan Euler ailesi, oğulları Leonhard’ı eğitim alması için doğduğu şehir olan Basel’e göndermiştir. Euler Basel’de eğitimi süresince büyükannesi ile birlikte kalmıştır.

    Euler’in babası Paul Euler teoloji çalışmakta ve papazlık yapmaktaydı.Kendisi bir din adamı olan Paul Euler ve eşi Marguerite Brucker oğullarının da babasının izinden gitmesini ve din adamı olmasını istemekteydi. Euler ailesinin istekleri doğrultusunda eğitim görmeye başladı.

    Okul eğitiminin yanında babasından da özel dersler alan Euler, 13 yaşında iken Basel Üniversitesine kayıt olmuştur. 1723’te, Basel Üniversitesi’ne kayıt olmasının üç yıl ardından, Newton ve Descartes’ın fikirlerini karşılaştırdığı tezi ile felsefe alanında master derecesine sahip olmuştur. Master derecesini aldığı dönemde Bernoulli ile hafta sonu matematik çalışıyorlardı. Bernoulli ile çalışması olağan dışı bir durum değildi, çünkü kendi ailesi ve Bernoulli ailesi tanışmaktaydı. Babası Paul Euler ve Johann Bernoulli birlikte eğitim görmüşlerdi. Babası her ne kadar teoloji çalışsa da Bernoulli ile matematik eğitimi almaya devam etmiştir. Euler’in Johann Bernoulli ile çalışmaları Bernoulli’nin Euler’in matematiğe olan yatkınlığını ve yeteneğini keşfetmesine olanak sağlamıştır. Bunun üzerine Bernoulli Euler’in ailesini ikna etmiş ve onun matematikçi olması gerektiğini söylemiştir.

    Euler. Fotoğraf: Vikipedi

    Akademik Kariyeri

    1726 yılında Basel Üniversitesi’nden mezun olan Euler, aynı yıl Basel Üniversitesi’nde eğitimci olmak için başvuruda bulundu, ancak başvurusu reddedildi. Aynı dönemde St. Petersburg’da Rus Bilim Akademisi’nde çalışmakta olan Johann Bernoulli’nin oğullarından Nicolaus Bernoulli’nin vefatı üzerine onun makamı Euler’e teklif edildi. Euler bu teklifi kabul etti, ancak Basel Üniversitesi’ne başvurmuş olduğu için St. Petersburg’a 1727’de gitti. Burada matematik bölümüne atandı ve Johann Bernoulli’nin oğlu Daniel Bernoulli ile birlikte kaldı. St. Petersburg’a geldiği dönemlerde Rusça’sını geliştiren Euler, buraya yerleşti. 1731 yılında fizik profesörü olarak atanmış, 1733’te Daniel Bernoulli’nin St. Petersburg’dan ayrılmasıyla onun yerine; matematik bölümünün başına geçmiştir.

    1741’de Berlin Akadememisi’nden Büyük Frederick kendisini Berlin’e davet etti. Daveti kabul eden Euler 25 yıl boyunca akademik hayatına Berlin’de devam etti ve 380’den fazla makale yayınladı. Bu süreçte diferansiyel denklemler, gezegenerin yörüngeleri, Ay’ın hareketleri gibi konularda çalışmıştır. 1759’da Berlin Akademi başkanı olan Euler’in sağlık sorunları baş gösterdi. Geçirmiş olduğu humma sebebiyle sağ gözü görmemeye başladı ve daha sonra ise tamamen kör oldu.

    Euler 25 yılın ardından 1766’da tekrar St. Petersburg’a döndü. 1771’de sol gözü de kör olan Euler, görmemesine rağmen çalışmayı bırakmadı. Güçlü hafızasının ve yakınlarının yardımıyla çalışmalarına görme yetisini kaybettikten sonra da devam etti.

    Euler’in Buluşları

    Euler, kendi adı verilmiş iki sayı olan tek matematikçidir; bu sayılar e sayısı ve Euler sabiti olarak bilinen Euler-Mascheroni sabiti  dır. Euler’in belli başlı temel buluşları aşağıdaki gibidir:

    • Euler sabiti olarak bilinen e sayısı ve Euler formülü:
    • Euler doğrusu ve Euler çemberi
    • Çoklu yüzeyler için Euler Karakteristiği tanımı
    • Asal sayı teoremi (Asal sayıların asimptotik dağılımını tanımlar)
    • Euler—Lagrange denklemi
    • Binominal Teoremin ispatı
    • Negatif sayıların logaritmasının ayrıntılanması
    • Sonsuz çarpım ve trigonometrik fonksiyonların kısmi kesir gösterimi
    • Basel probleminin çözümü

    Euler Doğrusu. Fotoğraf: GeoGebra

    Yalnızca matematikle kalmayıp fizik, astronomi gibi farklı bilim dallarında da çalışmış ve katkılar sunmuş olan Leonhard Euler, 1783 yılında vefat etmiştir. Yayınladığı makaleler, çalışmalarının toplamının 900’e yakın kitaptan oluşması ve buluşları onu sadece zamanının değil, tüm zamanların en iyi matematikçilerinden biri yapmıştır.

    Yazan: Elif IŞIK

    Kaynak*

    Kaynak**

    Kaynak***

    YouTube Kanalımız

    Elif Işık (Bronz Yazar)
    17 Eylül 1998 tarihinde İstanbul Kadıköy'de doğdum. İlkokula Çakmak İlköğretim Okulu'nda başladım. Lise eğitimimi Atakent Anadolu Lisesi'nde bitirdikten sonra, İstanbul Üniversitesi Fizik Bölümü'nü kazandım. Üniversiteye başladığım ilk sene İngilizce hazırlık okudum. Şimdi ise fizik bölümü üçüncü sınıf öğrencisi olarak eğitim hayatıma devam etmekteyim.

    Popüler Yazılar

    İlgili Yazılar

    Leave a reply

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    %d blogcu bunu beğendi: