Duyguların Nörofizyolojik Temeli

Otonom sinir sistemi iç organları çalıştırır yani kendiliğinden çalışır. Sempatik sistem hareketleri enerji açığa çıkartmaya yönelik uyanıklılık ve canlılık ile ilgilidir. Parasempatik sistem de enerji toplamaya, bedeni harekete hazırlamak için dinlendirmeye ve beslenmeye yönelik sistemdir. Hipoglisemik reaksiyonlar duygular açısından oldukça önemlidir. Dinlenme sırasında beslenme ve depolama parasempatik sistem sayesinde gelişir. Bu iki sistemde homeostasis dengeyi sağlamak içindir. Genel adaptasyon sistemini sempatik sistem sağlar. Sempatik sistem giderek yükselirse gerilim çoğalır. Nöro-vejetatif sistem ve ruhsal hayat eşliği otonom sinir sistemi ile ilgilidir yine. Sempatik ve psişik sistemler birlikte ve ayrılmaz bir bütün olarak hareket eder.

Merkezi sinir sisteminde ise talamus hipotalamik merkez duyguları etkileyen en önemli faktördür. İç salgı bezleri uyarılır ve otonom sinir sistemi yönetilir. Duyguların hem yaşanması hem de anlatılmasında sorumlu olan merkez yine hipotalamustur. Hipotalamus duygusal ve bedensel süreçlerin birbirlerini etkilediği yerdir. Talamik ve hipotalamik merkezler limbik sistem ile ilgilidir. Limbik sistemin etkisi uyaran gitse de bir süre devam eder. Sempatik ve parasempatik’te yine aynı zamanda limbik sistem ile ilgilidir.

Limbik sistemin bulunduğu beyin, filogenetik olarak insana kadar en geç gelişen yerdir. Limbik sistem bir yandan talamus-hipotalamik duygu merkezleri ile bağlantılı olurken öte yandan beyin korteksi ile de bağlantılıdır. Dolayısıyla hafıza, dikkat, bilinç, dürtü, korku, öfke, beslenme, cinsellik, gibi tüm özellikleri ve olayları ile duygusal ve düşünsel hayatın bütününe katılmaktadır. Hipotalamus (otonom ve endokrin sistem) kadınlarda östrojen erkeklerde testeron salgılatır ve duygu anlatımı için son derece gerekli beyin bölgesidir.
Korteks bölgesine gelince temporal bölge korku duygusu, fronktal bölge ağrı duygusu ile ilgilidir ve beynin en fonksiyonel kısmıdır. Beyin korteksinin duyguların üstünde bastırıcı bir etkisi vardır. Belli korteks bölgeleri belli duygular için farklı önem taşır. Duyguların öğrenilmesi ve hipotalamus birbiri ile mutlak bağlantılı ve bu konuda oldukça mühimdir.

Duyguların Nörofizyolojik Temeli

Yazan: Gözde ADIYAMAN

Kaynak*

YouTube Kanalımız

İlginizi çekebilecek bir yazı daha: Algısal Yaşantıları Beyin ve Sinir Hücreleri Nasıl Örgütler?

İlginizi çekebilecek bir yazı daha: Anılar Nasıl Oluşur? Anıların Oluşumunda Bellek, Amigdala ve Engram Hücrelerinin Rolü

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here