Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı İlk Kez Kanıtlandı!

Einstein’ın teorisi 100 yılı aşkındır kanıtlanmayı bekliyordu. Gökbilimciler ilk kez derin uzayda Kara Deliğin arkasında bulunan ışığı tespit ettiler. Ve böylelikle Albert Einstein’ın yüz yılı aşkındır kanıtlanmayı bekleyen genel görelilik kuramı kanıtlanmış oldu.

Einstein, Genel Görelilik Teorisinde Haklı: Kara Deliğin Ardında...
Einstein’ın Genel Görelilik Kuramı İlk Kez Kanıtlandı!

Stanford Üniversitesi bilim insanları, uzak bir galaksinin merkezinde 800 milyon ışıkyılı uzaklıkta süper kütleli bir kara deliği incelemek için yüksek güçlü X-ışını teleskopları kullandılar.

Nature dergisinde yayınlanan çalışmada, “Bilim adamları, Dünya’yı çevreleyen kara deliğin X-ışını yankılarını analiz ettiler. Bu, nesnenin yoğun yerçekiminin alanı çarpıtması ve ışığı tekrar görüş alanına döndürmesinin bir sonucu olarak meydana geldi” denildi.

Einstein’ın, kütleli nesnelerin yerçekimi olarak hissedilen uzay-zamanda bir bozulmaya neden olduğunu belirleyen görelilik teorisi, daha önce bu durumu tahmin etmişti.

“Bu İspat Çok Büyük Bir Adım”

Araştırma grubumun ortak yazarlarından biri olan Roger Blandford, “Yüz yıl önce, astrofizikçiler manyetik alanın bir kara deliğe nasıl davranabileceği hakkında tartışmaya başladıklarında bunun bir gün kanıtlanabileceğine dair bir fikirleri yoktu. Bunu doğrudan gözlemleyebildiğimiz Einstein’ın genel görelilik teorisinin işe yaradığını görmek çok büyük bir adım”dır diyor.

Roger Blandford - Stanford 125

Albert Einstein Genel Görelilik Kuramını 1915’te Ortaya Attı!

Einstein’ın 1915’de kaleme aldığı ünlü teorisi, kütleli nesnelerin uzay zamanda yerçekimi olarak hissedilen bir bozulmaya neden olduğunu belirledi. Yerçekimi, uzay-zamanın eğrilmesinden kaynaklanıyordu. Uzayda kitleler, uzay-zaman etrafında dokusunu bükerek çarpık bir ortam yarattı.

Eınsteın ve Dünyayı Değiştiren Denklem >>Genel görelilik teorisi 100 yaşında - Kozan Demircan

Bununla birlikte, tanford Üniversitesi astrofizikçisi Dan Wilkins, araştırmayı yürütürken bir dizi parlak X-ışın parlaması gözlemledi ve ardından teleskoplar beklenmedik bir şey kaydetti: X-ışınlarının daha küçük ve farklı “renklerde” olan ek parlamaları…

Karadelik Uzayı, Işığı ve Zamanı Büktü!

Stanford Üniversitesi Kavli Parçacık Astrofizik ve Kozmoloji Enstitüsü’nde araştırmacı bilim insanı Wilkins, “Bu kara deliğe giren hiçbir ışık dışarı çıkmaz, bu yüzden kara deliğin arkasında hiçbir şey görememeliyiz. Bunu görebiliyorum çünkü karadelik uzayı büküyor, ışığı büküyor ve kendi etrafındaki manyetik alanları büküyor” dedi.

Wilkins, Dünya’dan yaklaşık 100 milyon ışık yılı uzaklıkta, I Zwicky 1 (kısaca I Zw 1) adlı bir galaksinin merkezindeki bir kara deliği incelerken, bir dizi daha küçük parıltı fark etti.

O ve ekibi, flaşların merkezden yayılan aynı X-ışını fişekleri olduğunu, bunun yerine diskin arkasından yansıdığını belirledi.

Wilkins, “Birkaç yıldır bu yankıların bize nasıl göründüğüne dair teorik tahminler yapıyorum. Onları geliştirmekte olduğum teoride zaten görmüştüm, bu yüzden onları teleskop gözlemlerinde fark ettiğimde bağlantıyı anlayabildim” dedi.

Diğer taraftan, Wilkins ve meslektaşlarının orijinal araştırması kara deliklerin koronaları (astronomide kara deliklerin-dışlarındaki taç kısımlarına korona adı veriliyor) hakkında daha fazla şey öğrenmeye odaklanmıştı.

Koronanın ne olduğu ile ilgili öne çıkan teoriye göre, gazın kara deliğe kaymasıyla başladığı ve daha sonra milyonlarca derece ısıtıldığını öne sürüyor.  Böyle aşırı sıcaklıklarda elektronlar atomlardan ayrılarak manyetize bir plazma oluşturuyor.

Zamanuzay: Kara deliklerde uzay zaman yer değiştiriyor - Kozan Demircan

Kara deliğin güçlü dönüşüne yakalanan manyetik alan, kara deliğin üzerinde o kadar yüksek kavisler çiziyor ve kendi etrafında o kadar çok dönüyor ki, sonunda tamamen bükülüyor. 

Wilkins, “Bu manyetik alan bağlanıyor ve sonra kara deliğe yakınlaşıyor, etrafındaki her şeyi ısıtıyor ve bu yüksek enerjili elektronları üretiyor, bu da daha sonra X-ışınlarını üretmeye devam ediyor” dedi.

Yazan: İlknur YEŞİLYURT

Kaynak*

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here