Genetik Araştırmalar, Neandertallerin Dumanı Tolere Edebileceğini Ortaya Koyuyor

Modern insanların zehirli duman bileşenlerine karşı daha iyi korundukları için Neandertalleri yerinden ettiği fikri şimdi ateş altında. Bu öneriyi öne süren daha önceki bir çalışma, şimdi Leiden ve Wageningen’den bilim insanları tarafından yapılan genetik araştırmalarla reddedildi. Bu yeni araştırma, 24 Kasım’da Molecular Biology and Evolution’da yayınlandı.

Neanderthal
Cleveland Doğa Tarihi Müzesi’nden Modern İnsan ve Neandertal kafataslarının karşılaştırılması.

Ateş yakmak ve kullanmak, insanın evrimindeki en önemli yeniliklerden biri olarak kabul edilir. Ateş; çiğ, yenmeyen yiyeceklerin pişirilmesini mümkün kıldığı için sıcaklık, örneğin avcılara karşı koruma ve daha geniş bir diyet gibi faydaları beraberinde getirdi. Ateşin keşif izleri iyi korunmuyor, bu nedenle ateş yakma becerilerinin ne zaman geliştiği ve Neandertallerin bu becerilere uzun süredir sahip olup olmadığı net değildir.

Çelişkili Araştırma

Yangının en büyük dezavantajı, insanları dumandaki zehirli maddelere maruz bırakmasıdır. 2016 yılında modern insanların mı yoksa Neandertallerin ateşin ürettiği toksik bileşikleri daha iyi tolere edip etmediği konusunda iki çelişkili genetik çalışma ortaya çıktı. 

Bir grup Amerikalı bilim adamı, toksik duman bileşenlerine yanıt veren ve iki türde farklı olan bir reseptör proteini (Aril hidrokarbon reseptörü veya Ah reseptörü) üzerinde çalıştı. Neandertallerin bu toksik maddelere modern insanlardan bin kata kadar daha duyarlı olduğu sonucuna vardılar.

Diğer grup, Arkeoloji Profesörü Wil Roebroeks ve moleküler biyolog/toksikolog Jac Aarts dahil olmak üzere Leiden araştırmacılarından oluşuyordu. Wageningen Üniversitesi ve araştırma ekibinden meslektaşlarıyla birlikte, 19 farklı gen üzerinde çalışarak tam tersi bir sonuca vardılar. Neandertallerin, dumanın zararlı toksik etkilerini günümüz insanının çoğundan daha iyi nötralize eden daha fazla gen varyantına sahip olduğunu ve bu koruyucu gen varyantlarının ağırlıklı olarak evrimsel açıdan daha eski varyantlar olduğunu buldular.

…ama artık değil

Aarts, Leiden ve Wageningen’deki meslektaşları, Kuzey Amerikalı meslektaşları tarafından daha önce yapılan çalışmayı şimdi tekrarladılar. Deneylerine insan biyolojisine daha iyi bir yaklaşım kazandıran yeni bir araştırma tasarımı kullandılar. Seleflerinin kullandığı sıçan hücreleri yerine, insan hücrelerini kullandılar. Ayrıca, karşılaştırılan iki reseptör varyantı için tam ve orijinal genetik bilgiyi inceleyerek reseptör proteinini çok hassas bir şekilde araştırdılar. Bu reseptör proteininin Neandertalleri dumandan kaynaklanan toksinlere karşı daha savunmasız hale getirdiği sonucuna varmak için hiçbir neden olmadığını buldular.

Ateş ve insan biyolojisi

Ateşin tarih öncesi kullanımı, Leiden’in arkeoloji araştırmalarının odak noktalarından biridir. Leiden’deki daha önceki araştırmalar, erken homininlerin muhtemelen Avrupa’da binlerce yıl boyunca ateşe erişimleri olmadan hayatta kaldıklarını göstermiştir . 2018’de ilk insansılar tarafından ateşin kullanıldığını gösterenler Leiden arkeologlarıydı. Leiden arkeologları ayrıca, haritada belirgin bir şekilde avcı-toplayıcılar tarafından manzaraları şekillendirmede Dünya çapında ateş kullanımını ortaya koydu. Bu çalışma, Avustralya ve Amerika’daki doğal yangınlardaki sorunlu artış nedeniyle şu anda çok günceldir.

Aarts ve meslektaşlarının yeni bulguları, yalnızca erken homininler hakkındaki bilgimizden daha geniş bir öneme sahip. Bu yayın, proteinlerin işlevlerini ilgili biyolojik bağlamlarında incelemenin kilit önemini vurgulamaktadır.

Yazan: İlknur YEŞİLYURT

Kaynak*

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here