Gestasyonel Diyabet (Gebelik Diyabeti) Nedir, Nasıl Tespit Edilir?

Gebelikten önce anne adayının diyabeti (şeker hastalığı) olmasa bile, gebelikte vücudun besinlere verdiği insülin yanıtı bozulabildiğinden kan şeker seviyeleri yükselebilir. Bu da annede gebelik şekeri olduğunun göstergesidir. Anne adayında gebelik şekeri olup olmadığını kontrol etmek için şeker ve su ile yapılan teste şeker yükleme testi denir. Bu testin adı şeker “yükleme” testi olarak bilinmekle birlikte aslında gerçek bir yüklemeden söz edilemez, çünkü örneğin 50 gr testteki glukoz (şeker) miktarı yaklaşık bir büyük boy muz kadardır. Yani bu test aslında anne adayına fazladan bir şeker vermemekte, günlük hayatta karşılaştığı besinlere vücudunun düzgünce yanıt verip veremediğini araştırmaktadır. Sadece açlık-tokluk kan şekeri gibi değerler kullanılarak gebelik şekeri belirlenmeye çalışıldığında bütün vakaların yaklaşık %30-35’i gözden kaçırılmaktadır ki bu, kabul edilebilir bir oran değildir. Şeker testi gebeliğin 22-24 ila 28. haftaları arasında yapılmaktadır. Tespit edilemediği ve anne karnındaki bebeğin kronik olarak yüksek şekere maruz kaldığı durumlar oldukça tehlikeli sonuçlanabileceğinden çok önemli ve gebelik takibinde kesinlikle atlanmaması gereken bir testtir.

Özellikle hamile olup da ailesinde şeker hastalığı olan gebelerin, daha önceki gebeliklerinde şeker hastalığı yaşayanların, daha önce düşük yapmış kişilerin, gebe kalmadan önce obez olanların mutlaka doktor kontrolünde takiplerinin yapılması gereklidir. Bunlar gebelik şekeri gelişimi içim risk faktörü olmakla birlikte, ülkemizde bu şekilde hiçbir öyküsü olmayan gebelere de bu testin yapılması zorunludur çünkü ülkemiz diyabet (şeker hastalığı) sıklığı açısından dünyada ilk beş ülke içerisinde yer almaktadır; yani bizim bu beslenme tarzıyla bu topraklarda yaşıyor olmamız başlı başına risk altında olduğumuz anlamına geliyor.

Test Nasıl Yapılır?

Anne adaylarına bu test, gebeliklerinin 22-24 ila 28. haftaları arasında yapılmalıdır. İlk önce anneye 50 gr glikoz içirilir. Bir saat sonra kanda bulunan glikoz seviyesi ölçülür. Eğer çıkan sonuçta glikoz seviyesi 140 mg altında ise anne adayında gebelik şekerinin olmadığı ortaya çıkar.

Bu değerin üstünde bir değer ortaya çıktığında ise anneye, 3 saat olarak uygulanan glikoz testi yeniden yapılır. Bu son testten sonra anne adayında gebelik şekeri olup olmadığı net bir şekilde ortaya konur. Anne adayı şeker testi uygulanacağı süre zarfında hiçbir şey yiyip içmemelidir. Bu testin sonucunun doğruluğu için çok önemlidir.

Aynı test tek basamaklı olarak 75 gr. glukoz ile de yapılabilir.

Gestasyonel Diyabet (Gebelik Diyabeti) Nedir, Nasıl Tespit Edilir?

Kimler Risk Altındadır?

– Daha önceden düşük yapmış kişiler

– 4 kilodan fazla bebek doğurmuş kişiler

– Daha önceki gebeliğinde şeker hastalığını yaşamış kişiler

– Gebe kalmadan önce kilolu olup, yaşı da 35′ i aşmış anne adayları

– Ailesinde şeker hastalığı öyküsü bulunan kişiler

– Gebelikte çok kilo almış anne adayları

– Gebelik döneminde amniyon sıvısında yaşanan artış

– Bebeğin anne karnında hayatını kaybetmesi gibi durumları yaşayan anne adaylarında gebelik şekeri çıkması olasılığı yüksektir.

Ancak bu durumların hiçbiri yoksa bile ülkemiz diyabet açısından çok riskli bölge olarak kabul edildiği için bütün sağlık uygulama kılavuzlarında ülkemizde gebelikte diyabet taraması yapılmasının zorunlu olduğu bildirilmektedir.

Gestasyonel Diyabetin Anne Adayı ve Bebek Sağlığı Açısından Riskleri Nelerdir?

Gebelik şekeri olan anne adayının diğer hamilelere göre bazı riskli durumları vardır.

Bunlar;

– Gebelik zehirlenmesi

– Yüksek tansiyon

– Erken doğum

– Düşük

gibi problemlerdir ve  gebelik şekeri olan anne adaylarında daha sık görülmektedir. Bu yüzden anne adayının şeker yükleme testi yaptırıp ona göre, tedavisini olması gereklidir.

Gestasyonel Diyabet (Gebelik Diyabeti) Nedir, Nasıl Tespit Edilir?
Şeker hastalığı ortaya çıkan anne adaylarının bebeklerinde görülebilecek bazı riskler ise;

– Bebeğin akciğerlerinde yaşanan sorundan dolayı, solunum yollarında sıkıntı yaşaması

– Bebeğin gereğinden iri olması

– Bebeğin çok fazla küçük olması

– Doğum bittikten sonra bebekte sarılık görülme riski

– İleri dönemlerde kalp hastalıkları riskinin oluşması

– Böbreklerde anomali oluşması

– Beyinde gerçekleşen anomaliler

– Kulak anomalileri

Gebelik Şekeri Tedavisi

Gebeliğinde şeker hastalığı ortaya çıkmış anne adayları için uygulanabilecek tedavi yöntemleri;

– Diyet

– Egzersiz uygulaması

– İnsülin

Doktorla birlikte diyetisyen, anne adayı için uygun bir diyet beslenme programı hazırlarlar. Bu diyetle birlikte anne adayı doktorun önerdiği egzersizleri de mutlaka yapmalıdır. Bu egzersizler yüzme ve yürüyüş olabilir. Bütün bunlarla kan şekeri kontrol altına alınmazsa insülin tedavisine başlanarak gelişebilecek olumsuzlukların önüne geçilebilir.

Yazan: Alev Özlem ÖZDEMİR

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here