Gülmenin sağlığımız üzerinde çok olumlu etkileri olduğunu hepimiz biliyoruz. Gülmek kan basıncımızın düşmesine, bağışıklık sistemimizin güçlenmesine , stresi azaltmaya yardımcı olur ve liste böyle uzayıp gidiyor. Peki gülme gazı ile gülsek aynı etkileri görür müyüz ki?

Gülme gazı hayatımızda en çok diş doktoru korkusunu yenmek için kullanıyoruz. Bir çok kişinin diş doktoru korkusu olduğunu biliyoruz ya da görüyoruz. Bu korkunun sebeplerin başında; ilk aşamalarda yapılan anestezi (iğne) ya da çok basit işlemlerde anestezi yapılmaması sonucu duyulan ağrıdır. Azot protoksit, bu ilk aşamalar sırasında duyulan ağrıyı engellediği için, tedavide oldukça fazla kolaylık sağlıyor.

Gülme gazı; nitröz oksit (N2O), diazot monoksit ve azot protoksit de denen, anestezide kullanılan bir gazdır.

“Güldürücü gaz” olarak da bilinmektedir. Oda sıcaklığında renksiz, yanıcı olmayan bir gaz olmakla beraber yüksek sıcaklıklara çıkarıldığında moleküler oksijene benzer bir şekilde güçlü bir oksidan haline gelir. Hafif metalik bir tadı ve kokusu vardır ve ilk olarak 1722 yılında Joseph Priestley tarafından sentezlendikten sonra yaklaşık 300 yıldır kullanılmaktadır. Ancak 1790’lara kadar eğlence amacı ile kullanılmamıştır.

Gerçekten Güldürüyor mu?

Gülme gazı, N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörlerini uyararak, dopamin molekülünün salınımına yol açar. Bir nörotransmitter olan dopamin vücudumuzun ödül sisteminin devreye girmesini sağlar. Ödül sistemi, temel olarak vücudumuzun belirli bir eylem sonucunda iyi hissetmesidir. Doğru miktarda dopamin salgısı insanı harekete geçirir, motivasyon sağlar. Yani gerçekten de gülme gazı kahkaha atmamıza sebep oluyor.

Azot protoksit/ gülme gazı, anestezi ve ağrı kesici olarak tıpta uzun zamandır kullanılmaktadır. Uzun zamandır kullanıyordu ve uzun yıllar boyunca zararsız olduğu düşünülmüştür ancak son yıllarda yapılan araştırmalardan elde edilen bulgular, Azot protoksit’in bazı zararları olduğu konusunda tartışma başlatmıştır. Yeterli kanıt olmasa da Azot protoksit’in nörotoksik olduğu ileri sürülmektedir. Bunun yanı sıra felce neden olabileceğinden şüphe edilmektedir.

Peki Gülme Gazı Bağımlılık Yapar mı?

Azot protoksit; nikotin, kokain ve eroin gibi bağımlılık yapan kimyasallar gibi dopamin salınımını tetikler. Bu da azot protoksit bağımlılık yapıp yapmadığı sorusu ortaya çıkıyor. Bu sorunun cevabı hem evet hem de hayırdır. Azot protoksit beyni uyarır ve iyi hissetmeye yol açar ama diğer maddelerin kullanımının yol açtığı bağımlılık gibi davranışları oluşturmaz. Bunun nedeni merkezi sinir sisteminin uyarıcısı olan amfetamin etkisini engellemesidir. Amfetaminler, bağımlılığa ve potansiyel aşırı doz kullanımına yol açar. Bu nedenle azot protoksit bağımlılık yapmaz. Ancak uzun süreli yoğun kullanım, duyarsızlaşmaya yol açtığından aynı etkinin ortaya çıkmasını sağlamak için dozun artırılması gerekebilir.

Yazan: Bilge KAPLAN

Kaynak*

Kaynak**

Kaynak***

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here