Paradoks Nedir?

İkizler Paradoksunu öğrenmeden önce paradoks ne anlama geliyor onu öğrenelim. İnsan zihni doğruluğunu kabul ettiği bilgiler içindeki çelişki durumunu fark eder. Ve şüphe duymaya başlar. Yaşanan bu durum paradoks olarak tanımlanır. Günlük hayatımızda bir çok paradoksa kapılırız. Hadi bu sefer Einstein’ın paradoksuna kapılalım.

Kaynak: Kadına Dair

İkizler Paradoksu Nedir?

Bu olayın sebebi “görelilik” kavramı olduğunu bilmek önemli kısaca onu da açıklayalım. Görelilik kuramına göre kütle, içinde bulunduğu uzayın bükülmesine neden olur ve iki nokta arasında hareket eden serbest (üzerine hiçbir kuvvet etki etmeyen) cisimler, aradaki en kısa yolu takip eder. Aslında bu olaya paradoks demek yanlış olacaktır çünkü Einstein, bu durumu bir paradoks olarak değil özel görelilik kuramının doğal bir sonucu olarak görmüştü. Hadi bir de Einstein’ın dilinden olaya bakalım.

“Bir kutunun içine canlı bir organizma yerleştirmişsek… Öyle bir ayarlama yapılabilir ki, keyfi derecede uzun bir yolculuktan sonra organizma neredeyse hiç değişmemiş bir şekilde başlangıç yerine geri dönebilir. Ancak bu sırada başlangıç noktasında duran organizmalardan yeni nesiller üremiş olacaktır. Eğer yolculuk neredeyse ışık hızıyla yapılmışsa, hareket eden organizma için tüm yolculuk çok kısa sürecektir.”

Bu deney tamamen aynı özelliklere sahip olan ikizlerden birinin uzaya gönderilmesi ve diğerinin de dünya üzerinde kalması sonucu aralarındaki görünüm farkının zamana bağlı olarak nasıl değiştiği düşüncesi üzerine ortaya çıkarılmıştır. Uzaya gönderilen kardeşlerden biri yüksek hızlı bir roket tarafından uzaya fırlatılmış ve orada bir seyahate gönderilmiştir. Uzun bir zaman sonra evine döndüğündeyse ikiziyle yaş ve vücut olarak büyük bir farklılık ile karşılaşmıştır.

Mustafa soldaki ve Kıvanç sağdaki – İkizler Paradoksu Nedir?

İsimleri Mustafa ve Kıvanç olan ikiz düşünelim. Mustafa Dünya da Kıvanç ise bir roketle uzaya fırlatılacak, Kıvanç belirli bir süre (örneğin 1 ay gibi) ışık hızına yakın hızlarda dolaştıktan sonra dünyaya döndüğünde, Kerim’i süre, hız, ivmelenme değerleri gibi sayısal büyüklüklerin belirleyeceği nispette(örneğin 80 yıl gibi) yaşlanmış olarak bulur. Zamanın mutlak bir olgu olmaması sebebiyle her iki kardeş kendi kişisel zamanlarını yaşamış ve tekrar buluşmuşlardır. Ama aralarında 80 yıl yaş farkı vardır.

Peki asıl soru şu olmalıdır: neden yaşlanan kişi uzayda dolaşan ikiz değildir de, dünyadaki ikizdir? Genel Görelilik bu durumu tek kelimeyle açıklamakta: İvmelenme. Mustafa çok daha fazla yaşlanmıştır. Çünkü başlangıç ve varış noktaları arasındaki hareketi eylemsizdir. Oysa ki Kıvanç çok büyük hızlara ulaştığı için bir ivmelenme söz konusudur. Dolayısıyla Mustafa iki uzayzaman noktası arasındaki vakti daha az ölçümleyecek yani daha az yaşlanacaktır. Özel Görelilik Kuramının varlığıyla deney paradoks olmaktan çıkmış ve gerçek olduğu ortaya konmuştur.

Yazan: Mustafa Kerim KIVANÇ

Kaynak*

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here