James Webb Uzay Teleskobu (JWST)

Yıllardır üzerinde çalışılan, bir çok kez ertelenmesinin ardından 31 Ekim 2021 tarihinde fırlatılması öngörülen, yaklaşık 10 milyar değerinde ve NASA’nın en büyük projelerinden biri.

James Webb, jwst.nasa.gov
     Ömrünün sonuna gelen Hubble Uzay Teleskobu’nun yerini alacak olan James Webb Uzay Teleskobu, adını NASA’nın ikinci yöneticisi olarak görev yapmış Amerikalı hükûmet memuru James Webb’den alıyor. 2002 yılında teleskobun adı Webb’in anısına, “Yeni Nesil Uzay Teleskobu”(NGST)’ndan “James Webb Uzay Teleskobu”na değiştirilmiş.
     James Webb, Hubble’ın spektrumun görünür ve ultraviyole
ölçeğinde yaptığı gözlemleri devam ettirmeyecek ancak kızılötesi dalgaları algılayarak şu anda evrenin görülmesi imkansız olan noktalarını görünür kılacak. Yani bu teleskop, ilk galaksiler hakkındaki bilgilerimize yenilerini eklerken, uzaktaki gezegenlerde hayat arayışında çığır açacak.                                                                                                                                 
Ne kadar yazımın başında James Webb’in Hubble’ın yerini alacağını söylesem de durum biraz farklı elbet. Hubble bir optik teleskop, bu demek oluyor ki spektrumda insan gözünün algılayabildiği, görülen ışığa yakın bir aralıkta gözlem yaparak (aynı zamanda ultraviyole ve yakın-kızılötesi ışıkları da gözlemliyor) galaksilerin ve diğer uzak cisimlerin geçmişleri hakkında bilgi sahibi olmamızı sağlıyor. Hubble’ı Dünya’nın yörüngesinde dönen koca bir göze benzetebiliriz. Bunun yanı sıra James Webb ondan oldukça farklı ve üstün. Tamamen kızılötesi dalgaları gözlemliyor, yani elektronik spektrumun insan gözüyle gözlemlenemeyen bir bölgesini.

 

Artist conception of the James Webb Space Telescope, 2019, Adriana Manrique Gutierrez, NASA Animator

     James Webb’in kızılötesi teleskop olarak tasarlanmasının nedeni ise kızılötesi gözlemlerin yalnızca Dünya atmosferinin dışında yapılabilmesi. Dünya’nın atmosferi spektrumun büyük bir bölümüne karşı bariyer görevi görüyor, Ozon tabakası ışığı tutuyor. Ne kadar Hawaii ve Şili’de devasa teleskoplar bulunsa da Dünya’daki ışık kirliliğini de es geçmemek lazım. Özellikle kızıl ötesi ışık kirliliğine birçok varlık neden oluyor, buna ben ve masanın kenarında uyumakta olan kedi de dahil, ve tabii Dünya’nın kendisi de. Kısacası ısı yayan her şey! Bu nedenle gerçekleşmesi bir tek dış uzayda mümkün olan araştırmalar için milyarlarca dolarlık teleskoplar yapılıyor ve  James Webb’in Güneş ekseninde, ısı kaynağı olan Dünya’dan 1.5 milyon kilometre uzakta dönmesi planlanıyor.

Yazan: Beren AHU

Kaynak*

Kaynak**

Kaynak***

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here