Kısaca Evrendeki 4 Temel Kuvvet Nedir?

Bugün sizlerle evrendeki 4 temel kuvvet nedir ona bir göz atacağız. Bu 4 temel kuvvet: Kütle çekim kuvveti, elektromanyetik kuvvet, Güçlü nükleer kuvvet (yeğin kuvveti) ve zayıf nükleer kuvvetidir. Bu kuvvetlerin güç sıralaması Yeğin kuvveti > elektromanyetik kuvvet > zayıf nükleer kuvvet > kütle çekim kuvvetidir.

1 – Kütleçekim Kuvveti

Sir Isaac Newton tarafından bulunmuştur. Aslında kütlesi olan her şeyin birbirine uyguladığı çekme kuvvetidir. Bizim dünya dönerken savrulmamamız, Gelgit olayı (ayın çekim gücüne göre suların yükselmesi veya alçalması olayına denir.), ağırlığımızın sebebi kütle çekim kuvvetidir. modern fizikteki yeri azımsanamayacak kadar önemlidir çünkü diğerleri ileri bağlanamayan tek kuvvet kütle çekim kuvvetidir ve fizikçilere göre bu 4 kuvvetin birleşmesinden her şeyin teorisi ortaya çıkacaktır.

2 – Elektromanyetik Kuvvet

İki elektrik yüklü parçacığın veya bir elektrik yüklü parçacığın manyetik alandan geçerken üzerlerine etki eden kuvvettir. Bu kuvvet yüklerin aynı veya farklı olmasına paralel olarak itme veya çekme kuvvetine dönüşebilir. Yükler aynı ise itme, Farklı ise çekme kuvveti görülür. Bu kuvvet aynı zamanda elektrik ve manyetizmanın oluşma sebebidir. Bu kuvvet günlük hayatımızda sürekli kullanıyoruz ve bu kuvvete maruz kalıyoruz. Elektronik eşyalar, elektrikli motorlar, yüksek hızlı trenler, parçacık hızlandırıcılar vb. Ayrıca bir telefona dokunduğunuzda dağılmamasının sebebi elektromanyetik kuvvettir.

3 – Güçlü Nükleer Kuvvet (Yeğin Kuvveti)

Bu kuvvet atom çekirdeğindeki proton ve nötronları oluşturan kuarkları bir arada tutan kuvvettir. Bu kuvvetin taşıyıcısı gluonlardır. Güçlü nükleer kuvvet iki  cisim arasında gidip gelen bir top gibi, enerji ve momentum alışverişi sağlayan parçacıklar sayesinde ortaya çıkar. Etkinliği yaklaşık olarak 10 üzeri -15 m civarındadır. Kuarkların bir ilginç özelliği birbirlerinden uzaklaştıkça birbirlerini daha fazla çekmesidir hatta aradaki maksimum mesafede (10 üzeri -15 m) etkin olan çekim kuvveti dünya üzerindeki 16 tonluk bir kütleye etki eden çekim kuvveti ile eşdeğerdir. Bu kuvvet çok fazla olduğundan kuarkları ayırmak mümkün değildir. Henüz serbest kuark gözlenmemiştir ve çoğu fizikçi bunun gözlemlenemeyeceğini düşünüyor olsa bile kanıtlanmış bir şey yoktur.

4 – Zayıf Nükleer Kuvvet

Zayıf nükleer kuvvetin parçacıklar üzerindeki temel etkisi kuarkların ve leptonların türlerini değiştirmesinden sorumludur. Güçlü nükleer kuvvetten etkilenmeyen nötrinolar da zayıf nükleer kuvvetten etkilenir. Bu kuvvet olmasa güneşin bize sağladığı birincil enerji kaynağı füzyon ve bir çok bozunma tepkimesi gerçekleşemezdi. Zayıf nükleer kuvvetin taşıyıcıları w+- ve z bozonları büyük parçacıklar olduğundan (protonlara göre kütleleri yaklaşık 80-90 kat daha yüksek) etkili oldukları mesafe 10 üzeri -18 m’dir.

Yazan: Arda KÖROĞLU

Kaynak*

Kaynak** Hiçbir Fikrimiz Yok / Daniel Whiteson, Jorge Cham

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here