Higgs Bozonu nedir?

Higgs Parçacığı ya da popüler ismiyle Tanrı parçacığı 2012 senesinde keşfedildi. Büyük Hadron Çarpıştırıcısı protonları ışık hızına yakın hızlarda defalarca çarpıştırmasıyla keşfedilen bu parçacık enerji alanı üzerinden maddelere kütle kazandırmaktadır. Bu çarpışmada fazladan oluşan bozonlar ve kuarklar, Higgs Bozonu’ndan oluşuyor.

CERN

Atomu oluşturan madde parçacıklar kütleye sahiptir. Bu parçacıklar ikiye ayrılır. Leptonlar ve kuarklar. Elektromanyetizma gibi kuvvetler ise bozonlar aracılığı ile iletilir. Atom içinde çekirdek, çekirdek içinde proton, proton içinde Kuarklar olarak düşünebiliriz.

 

Standart Modele göre Tarı Parçacığını diğer parçacıklar ile kıyaslarsak;

Higgs Bozonun kütlesi: 125 milyar elektrovolt,

Üst kuarkın kütlesi: 170 milyar elektrovolt,

Alt kuarkın kütlesi: 4,2 milyar elektrovolt,

Nötronun kütlesi: 940 milyon elektrovolt

Protonun kütlesi: 938 milyon elektrovolt

Elektronun kütlesi: 0,5 milyon elektrovolttur.

1 elektrovolt; elektronun 1 volt ile hızlandırıldığında sahip olduğu enerjiye karşılık gelir.

Parçacıklar birbirlerine göre farklı kütlede olabilir. Bunun nedeni her parçacık Higgs Alanı’nı farklı deneyimler. Parçacıkların kütleye sahip olmasının neden kısaca Tanrı Parçacığı yani Higgs Bozonudur.

ATLAS

Higgs alanı her yerde mevcut olup maddeye kütleye özeliğini kazandırır. Bunu birbirinden ayrık duran toplar gibi düşünebiliriz. Bu alandan bir parçacık geçtiğinde Higgs Alanı uyarılır ve Higgs Bozonları oluşur ve birbirlerine yaklaşıp, parçacığın etrafını sarar. Böylelikle parçacık kütleye sahip olur. Parçacıklar uzayda Higgs Alanı’yla etkileşime girmeden ilerleyebilir. Bu neden ile Higgs Bozonları’ndan kütle kazanmamış olurlar. Foton bu parçacıklardan bir tanesidir. 

Higgs Alanı’ndan bir parçacık geçtiğinde Higgs Alanı uyarılır ve Higgs Bozonları oluşur ve birbirlerine yaklaşıp, parçacığın etrafını sarar. Böylelikle parçacık kütleye sahip olur.

Kaynak* (10. Sayı)

Yazan: Selim ÖZTEMEL

YouTube Kanalımız

İlginizi çekebilecek bir yazı daha: Bir Parçacık Tüm Evreni Yok Edebilir mi?

İlginizi çekebilecek bir yazı daha: Higgs Bozounu

İlginizi çekebilecek bir yazı daha: CERN´deki Deneylerde Kara Delik Oluşabilir mi?

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here