Daha Fazlası

    Mavi Gözlüler Ortak Bir Atadan Geliyor

    Mavi Gözlüler Ortak Bir Atadan Geliyor Olabilir

    2008 yılında Kopenhag Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, mavi gözlüler tek bir ortak ataya sahip olduğu ortaya çıkıyor. Çalışama sonucunda 6.000 ila 10.000 yıl önce tek bir kişide meydana gelen bir genetik mutasyonun mavi gözlerin gelişmesine yol açtığı görülüyor. 

    Bu konuya tam girmeden önce bu göz renkleri nasıl oluşuyor ilk önce ona bakalım. Hepimizin lise yıllarında öğrendiği “kahverengi göz rengi baskın, mavi göz rengi çekiniktir” bilgisi ile bakılınca göz renginin hikayesini çok hafife almış oluyoruz.

    Göz renginin hikayesi aslında bu kadar da basit değildir. Göz rengi multifaktöriyel kalıtım gösteren komplike bir özelliktir. Son araŞtırmalara, 16 genin göz rengimizi etkileyebileceğini, bu yüzden de göz renklerinin tahmin edilmesinin aslında oldukça zor olduğunu  göstermektedir. Göz renginin oluşması için hem düzenleyici genlerin varlığı (epistaz) hem de hem de her iki özelliğin ortalamasının görülmesi (eksik baskınlık) gösterir.

    Gözümüzde aslında düşünüldüğü gibi mavi, yeşil veya ela renk pigmentleri yoktur. Gözler sadece koyu kahverengi bir pigment olan melaninin farklı miktarlarına sahiptir. Melanin proteini ise derimize ve gözlerimize rengini veren pigmenttir.  Yani farklı miktardaki melaninin pigmenti göz rengimizi oluşturur. Yüksek melanin konsantrasyonuna sahip gözlerde gözde daha fazla ışık emilir, dolayısıyla iristen daha az ışık yansıtılır. Sonuç daha koyu göz rengidir, yani ne kadar az melaninin konsantrasyonu varsa o kadar açık renkli göze sahip olursunuz. İşte burda da melanin pigmentinin konstarayonunu ayarlayan genler ortaya çıkıyor.  

    Mavi gözlü insanların aynı ataya sahip olduğu ile araştırma yapan moleküler ve hücresel tıp profesörü Hans Eiberg; aslında herkesin kahverengi gözlü olduğunu, önceki dönemlerde orataya çıkan bir mutasyonun bu özelliği durdurduğunu ve artık insanların farklı göz renklerine de böylece sahip olduğumu yaptığı araştırmalarla vurgulamıştır.  Ortaya çıkan bu mutasyon OCA2 geni, melaninin konstarasyonunu düzenleyen  P proteini kodlayan geni etkilemiştir. Bu mutasyon genin çalışmasını tamamen durdurmamış, melaninin pigmentinin konstarasyonunu düşürmüştür. Böylece göz rengimizin kahverengide daha açık renklere dönmesini sağlamıştır. 

    Ama mavi gözler diğer açık göz renklerine (yeşil gibi) göre biraz daha farklı. Mavi göz rengi ile kahverengi göz rengi arasındaki melaninin pigmentinin konstarsyon farklı aslında o kadar da fazla değildir. Bu bilgiler ışığında tüm mavi gözlü insanların bir şekilde aynı ortak ataya bağlandığı ortaya atılıyor. Bu insanların DNAlarının tam aynı noktasında bir mutasyon oluyor ve bu genetik miras olarak diğer nesillere aktarılıyor. Ama bu bahsedilen özellik kahverengi gözlü olan insanlar için geçerli olmuyor. Kahverengi gözlü insanlarda melaninin üretiminin farklı aşamalarında görev alan veya kontrol eden tüm genler için DNA’larında farklı ve hatta çeşitli bireysel özellikler taşıyabiliyorlar. 

    Sonuç olarak mavi gözlüler ortak bir atadan gelirken; kahverengi gözlüler için böyle bir şey söylenemiyor.

    Mavi gözlülere selam olsun. Siz de oluşan bu “ata mutasyona” teşekkür etmeyi unutmayın!

    Yazan: Bilge KAPLAN

    Kaynak*

    YouTube Kanalımız

    Bilge Kaplan
    1993 yılında Antalya'da doğdum. Molekuler Biyoloji ve Genetik bölümünden mezunum. Şimdi Covid laboratuvarında moleküler biyolog olarak çalışıyorum. Biyoloji,kimya,fizik, matematik en güzel ilgi alanlarim.

    Popüler Yazılar

    İlgili Yazılar

    2 Comments

    Leave a reply

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    %d blogcu bunu beğendi: