Memeli Hayvanların Kökenleri

İlk Memeliler

Memeli hayvanların geçmişi 210 milyon öncesine kadar dayanıyor. Dünyanın tek kıtası olan Pangea 225 milyon yıl önce ayrılmaya başlamıştı; kuzeyde Laurasia ve güneyde Gondwana. Fosil kayıtlarına göre memeliler ilk önce kuzeyde ortaya çıktılar ve sonra bir kısmı güneye göç etti. Memelilerin de dinozorlar kadar eski olduğunu söyleyebiliriz fakat memeliler dinozorlar ile beraber yaşadıkları dönemde hep gölgede kalmışlardı. Küçük boyutlu ilk memeliler -Morganucodontids- genellikle yerin altında dev dinozorların gözlerinden uzakta yaşıyordu.

Gece aktif oldukları düşünülen ilk memeli türleri böcekler, küçük omurgalılar ve yumurtalar ile besleniyordu. Fare gibi modern küçük memeliler 1-2 yıl yaşarken ilk memeli türleri (örneğin Morganucodon ve Kuehneotherium) 14 yıl yaşıyabiliyordu. Günümüzde ornitorenk gibi ilkel memeli grupları yumurtlayarak çoğalıyorlar. İlk memeli türlerinin de yumurtladığı, memeli ve sürüngen özelliklerini bir arada taşıdıkları düşünülüyor. Diğer bir memeli grubu keseli memeliler ise dünyanın güney kısmında çoğunluktalar. Bu memeli grupları günümüzde Avustralya olacak kıtaya doğru göç ediyorlar. Plasentalı memelilerin Avustralya’ya gelişi geç oluyor, Avustralya’nın da güneydeki büyük kıtadan kopması sonucu plasentalı memelilerin kitlesel göçleri gerçekleşmiyor ve Avustralya kıtası bugün bile keseli memelilerin yaygın olduğu bir kıta olarak kalıyor.

Dinozorların son dönemi olan Kretase döneminde ise memeliler dinozorlar için can sıkıcı bir tehlike halini almıştı. Dinozorlar yuvalarını yere yaptıkları için yumurtaları savunmasız kalıyordu. Memeliler başında nöbet tutan bir dinozor olmayan yuvaları bulduklarında yumurtalara saldırıyordu. Dinozorlar yok olana kadar memelilerin boyutları bir kediyi geçmemişti. Bu küçüklükleri memelilerin hayatını kurtaran şeydi. 65 milyon yıl önce ne yaşandığını kesin olarak bilmiyoruz, bilim insanlarının en olası tahmini dünyaya bir meteorun çarpması.

Çarpışma ve sonrasında yaşananlar dünyayı tamamen değiştirmişti. Ekosistem alt üst olmuştu ve eski ekosisteme harika bir şekilde uyum sağlamış olan sürüngenler bu ekosistem değişikliği yüzünden yok oldular. Atmosfer değişimleri yüzünden yiyecek bulmak çok zordu ve yirmi beş kilogramı geçen neredeyse tüm canlılar yok oldular. Gölgelerde saklanan memeliler ise bu kıyımdan sağ kurtuldular. Bilim insanları memelilerin dinozorlar gittikten sonra, 60 milyon yıl önce çeşitlenmeye başladığını düşünüyor ama karşıt bir görüş de bazı fosil kayıtlarına bakarak memelilerin dinozorlar yaşarken, 100 milyon yıl önce çeşitlenmeye başladığını ileri sürüyor.

Dinozorlar Gittikten Sonra

Dinozorlar yok olduktan sonra yaklaşık 10 milyon yıllık bir periyotta kuşlar dünya kara ekosistemlerinin hakimleri olmuştu. Korku filmlerinde sıçramış gibi duran, devekuşunu andıran ama sivri ve dev gagalı etobur kuşlar diğer hayvanlara terör estiriyordu. Kuşların dönemi bitince memeliler kara ekosistemlerinde hakim oldukları gibi deniz ekosistemlerini de ele geçirdi ve tür olarak çeşitlendiler.

Memeli Hayvanların Kökenleri

Yazan: Göktuğ DONK

Kaynak*

Kaynak**

Kaynak***

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here