Mürekkep Balığı ve Zekanın Evrimi

Mürekkepbalığı, kafadanbacaklılar sınıfına ait  denizlerde yaşayan bir yumuşakçadır. Solungaç solunumu yaparlar. Ağız bölgesinden çıkan 10 adet kolları vardır. İki kolu diğerlerinden daha uzundur. Dinlenme halinde içe çekilmiş olan bu kollarını avlarını yakalamak veya korunmak amacıyla ileri doğru fırlatırlar.

Uzuvlarını yenileyebilme ve kamufle olma özelliklerine sahip bu canlıların zekanın evrimsel süreciyle ilgili de bizleri aydınlatabilir.

Mürekkep balıkları üzerine yapılan çalışmada, yemek zamanını öğrenebildiklerini, bulundukları odaya birer birer girmez hepsinin akvaryumun ön kısmına toplandığını ve onları beslemedikleri ya da beslerken biraz yavaş hareket ettiklerinde kendilerine su attıklarını belirtiyor.

Son yıllarda yapılan çalışmalar, ünlü Marşmelov testinin bir versiyonu olarak gelecekteki daha iyi yemek için hazırdaki kolay yemeği reddetmek de dahil olmak üzere bir takım bilişsel becerilere sahip olduklarını gösteriyor.

Araştırmacılar, mürekkepbalığının, ilgisiz bir özelliğin yan ürünü olarak öz kontrolü geliştirdiğini varsayıyorlar: Kamuflaj. Yırtıcı hayvanlar tarafından tespit edilmekten kaçınmak için mürekkep balıklarının günlerinin uzun sürelerini saklanarak geçirmeleri ve yem için sadece kısa molalar vermeleri gerekir. “Böylece, belki de kendi kendini kontrol etme, yiyecek arama davranışlarını optimize etmek ve avcılara maruz kalmalarını azaltmak için gelişti” diye ekledi.

Mürekkepbalığının şempanze, karga ve papağan gibi hayvanlar kadar dürtülerini kontrol etmede iyi olabileceğini ortaya çıktı. Mürekkep balıkları evrim ağacında insanlardan çok böceklere yakındır. Vücutlarında kemik bulunmaz, sadece yüzmelerine yardımcı olacak şekilde havayla dolu bir iç kabukları vardır. Kanlarının renginin mavi olması, oksijen taşımak için hemoglobin yerine hemosiyaninden kaynaklanır.

En küçük türleri birkaç cm iken en büyüklerinin boyu iki metreyi bulabilir. Çoğu yalnız yaşama eğilimindedir ve tüm kıtaların sularında görülebilir. Mürekkep balığının derisi kırmızı, sarı ve kahverengi pigment keselerinin etrafına sarılmış kaslar ve nöronlarla doludur. Kaslar kasıldığında pigment keseleri harekete geçer ve her kasılma modeli farklı bir etki verir. Bir mürekkep balığı kayalar ve yosunlardan oluşan bir zemin üzerinde süzülürken nöronlar ateşlenir, kaslar kasılır ve arka plandaki kaya ve yosun renklerini alır. 

Birçok kafadanbacaklı tür gibi larva evresinden geçmek yerine yetişkinlerin minyatür versiyonları olarak yumurtadan çıkan mürekkep balıkları kısa bir süre sonra avlanmaya başlarlar.

2008 yılında yapılmış bir çalışma, mürekkep balıklarının henüz yumurta iken öğrenmeye başladıklarına işaret ediyor. 

Sonuçlar, hayvanlarda ilk kez embriyonik görsel öğrenmeyi gösteriyor. Görsel uyarıyı algılayabilen embriyolardaki bu tür bilişsel yetenekler, yumurtadan çıktıktan sonra mevcut olması muhtemel gıdalar hakkında bilgi edinme ve işlemede önemli adaptif avantajlar sağlayabilir.

Yazan: Bilge KAPLAN

Kaynak*

Kaynak**

Kaynak***

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here