Daha Fazlası

    Polimer Atıklar Nedir?

    Polimer Atıklar Nedir?

    Polimer, (adı “birçok parça” anlamına gelir), monomer denilen birçok tekrar eden birimi oluşturan uzun zincirli moleküllerdir. Polimerler doğal (organik) veya sentetik olabilir. Kozmetik, şampuan ve diğer saç bakım ürünleri, kontakt lensler, doğa (yengeç kabuğu, kehribar), gıda (protein, nişasta, jelatin, sakız, gluten), plastik (şişeler, oyuncaklar, vinil kaplamalar, ambalajlar) kumaş, top, ayakkabı gibi birçok kullanım alanı mevcuttur.

    Hem doğal hem de sentetik olarak üretilen polimer malzemeleri hayatımızın her alanında kullanmaktayız. Su içtiğimiz şişeden kullandığımız araca kadar geniş kullanım yelpazesine sahip olan bu malzemelerin, kısa veya uzun ömürlü kullanım alanları mevcuttur. Özellikle kısa ve tek kullanımlık plastik ambalajların tüketici taleplerinin fazla olmasından kaynaklı olarak üretimi oldukça fazladır. Bu da birçok sorunu beraberinde getirmektedir.

    Öncelikle çok rahatça kullanım ömrünü dolduran bu malzemeler artık işe yaramadığı için ilerisi düşünülmeden direkt atık olarak gözden çıkarılmaktadır. Peki rahatça atılan bu plastiklerden gerçekten tamamıyla kurtulabiliyor muyuz? Bir daha hiç karşımıza çıkmayacak mı? Ya da kurtulduğumuzu sandığımız bu malzemelerden herhangi bir canlı veya çevre olumsuz bir şekilde etkilenecek mi düşünüyor muyuz? Polimer bazlı atıklara baktığımızda aslında pek dikkat etmediğimiz görülmektedir. Doğal polimerler biyobozunur oldukları için çok sorun teşkil etmese de aynı durum sentetik polimerler için geçerli değildir. Doğada kısa sürede yok olmayan bu malzemelerin yoğun bir şekilde üretimi ve kullanımı beraberinde büyük çapta atık problemini meydana getirmektedir. Yapılan araştırmalar doğrultusunda her yıl 380 milyon tondan fazla plastik atık üretildiği sonucuna varılmıştır [1]. Bu atıklar doğaya ciddi boyutta zarar vermektedir. Örneğin Dr. Marcus Eriksen ve arkadaşları BAE’de 30 binden fazla ölü deve üzerinde araştırmalar yapmıştır. Yapılan araştırmalar sonucunda develerin yüzde 1’inin plastiklerin yutulması nedeniyle öldüğü keşfedilmiştir [2]. Sadece develer ile sınırlı değil bu durum denizde çok fazla bulunan plastik atıklardan dolayı canlılar telef olmaktadır. Peki bu problem için neler yapılabilir? Plastik üretimi azaltılmalı, biyobozunur plastik malzeme üretilmeli, üretilen plastikler yeniden kullanılabilmeli ya da plastik malzemeler dönüştürülebilmeli. Öncelikle insan nüfusunun artması, plastiğin yerini alabilecek uygun özellikte ve düşük maliyette alternatif malzemenin olmayışı üretimin azaltılması seçeneğini zayıf kılmaktadır. Diğer seçenekler uygulandığı takdirde plastik atık üretiminde azalma meydana gelecektir. Mevcut ve üretilmeye devam eden atıklara gelecek olursak öncelikle bu atıkları gidermek için uygulanacak yöntemlerin kesinlikle sürdürülebilir ve çevre dostu olması gerekmektedir. Depolanması çevreye verilen tahribat doğrultusunda gerçekleştirilmemesi gereken bir atık yönetimidir. Plastik atıkların enerji dönüşümü için yakılması yanma sonucunda ortaya çıkan zararlı gazların giderilmesi şartıyla uygulanmalıdır.

    Plastik atıklar yeniden kullanılmak üzere dönüştürülebilir. Bunun üzerine birçok çalışma mevcuttur. Örneğin plastik atıklardan plastik matrisli kompozit malzemeler üretilerek yapı malzemesi olarak kullanabilmektedir. Bu çalışmaların çoğaltılması ile plastik atıkları kullanıma tekrardan kazandırılabilir. Bir diğer öneri de plastik malzemelere karşı alternatif malzemeler üzerine çalışmalar yapılmalı. Ama her şeyden önce tüketicinin talebi doğrultusunda üretilen bu malzemelerin atıklarını yine en aza indirebileceklerin tüketicilerdir. Plastik atıkların üretilmemesi için bilinçli, duyarlı bir tüketici olmak gerekmektedir.

    Yazan: Tuba DEMİRHAN

    Kaynak*

    Kaynak**

    YouTube Kanalımız

    Popüler Yazılar

    İlgili Yazılar

    Leave a reply

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    %d blogcu bunu beğendi: