Türlerin Yaşam Süresi ile Ölümcül Kanser Arasındaki İlişkiyi Ne Yönetiyor?

3d render of a medical background with close up of virus cells and DNA strand

Türlerin Yaşam Süresi ile Ölümcül Kanser Arasındaki İlişkiyi Ne Yönetiyor?

Biyolojik yaşamımızın özeti belki de şu ifadede saklı: “Vücudumuzdaki hücreler, bölünüyor ve çoğalıyor“. İşte kanser de “hücrelerin kontrolsüzce büyümesi” olarak özetleniyor. Bununla birlikte kanser, vücuda bulaşan bir patojenle ilgili değil, bizzat normal bir vücut hücresinin bazı süreçlerin yanlış ilerlemesi ile ortaya çıkıyor.

3d render of a medical background with close up of virus cells and DNA strand

DNA replikasyonu sırasında, genetik koddaki mutasyon yani rastgele küçük hatalar ortaya çıkabiliyor. Neyse ki vücudumuzun bu hatalar düzeltecek mekanizmaları bulunuyor ve bu düzeltmeler sayesinde güçlü ve sağlıklı kalabiliyoruz.

Fakat, yaşlandıkça bu mekanizmalar da zayıflıyor. Mutasyonlar savunma bariyerimizi geçip çoğalmaya devam ettikçe kanser gelişimi daha olası hale geliyor. Ne kadar uzun yaşarsak bu mutasyonların kansere dönüşme olasılığı da artıyor.

Alanında Öncü Niteliği Taşıyan Araştırma

Mutasyonlar rastgele meydana gelebileceği için daha büyük organizmaların (daha fazla hücreye sahip olanların) daha küçük organizmalara göre daha fazla kanser geliştirme ihtimali olduğunu düşünen biyologlar, bunun böyle olmadığı zamanla anlamış durumda. Ve bu bizi biyolojik bir muammaya götürüyor!

Kanser Olasılığı Boyutla İlgili Değilse Neyle İlgili?

DNA mutasyonu üzerindeki yeni bir bakış açısı, yaşlanma ve kanser gelişimi konusundaki anlayışımızı ve bunu nasıl kontrol edebileceğimizi yönelik yaklaşımlar genişletmeyi vadediyor. Kanserden ölüm riskinin, organizmanın boyutundan bağımsız olmasına dair gizemi çözmeye çalışan Wellcome Sanger Enstitüsü’nden bilim insanları, 16 farklı memelide bu sürecin başlangıcını ve etkisini inceledi.

Visual Capitalist’in yaptığı çalışma, bir türün yaşam süresinde önemli olanın boyut değil mutasyon oranları olduğunu gösteriyor. Alanında ilk olan bu çalısmada elde edilen veriler, türlerin ölümcül mutasyon sayısına farklı hızlarda ulaştığını ve bu oranların kanser kaynaklı ölümleri doğrudan etkilediğini gösteriyor.

Bu çalışma bir hayli önem taşıyor. Çünkü mutasyon oranları ile yaşam süresini ilişkilendirmek, sadece bir ilk adım olsa da kanser gelişimi anlayışımızı yeniden şekillendiriyor ve kanseri tedavi etmek ya da yaşlanmayla birlikte gelen komplikasyonların sayısını azaltmak için yeni stratejilere ve terapilere yol açacağı umudunu güçlendiriyor.

Daha Büyük Hayvanlar Daha Fazla mı Kansere Yakalanır?

Cüssesi büyük hayvanların daha fazla hücresi vardır. Mutasyonun daha fazla hücrede meydana gelme olasılığı daha yüksek olduğu için de bu hayvanların daha fazla kanser riskine sahip olduğu düşünülür. Fakat durum böyle değildir.

Daha büyük hayvanlar, daha düşük kanser oranlarına meyillidir. Bu da on yıllardır birçok biyolog için büyük bir bilimsel gizem olmuştur; Çıplak kör fareler kansere şaşırtıcı derecede dirençlidir. Fakat fil ve balina gibi devasa boyutlardaki canlılar boyutlarına karşın çok düşük kanser oranına sahiptir.

Mutasyon Oranları, Memelilerin Yaşam Süreleriyle Yakından Bağlantılı

Daha kısa ömürlü memelilerin, vücut kütlelerinden bağımsız olarak, mutasyon oranlarının daha yüksek olduğu, daha uzun yaşayan memelilerin ise daha yavaş mutasyon oranlarına sahip olduğu bu yıl keşfedildi.

Yazan: Selim ÖZTEMEL

Kaynak*

YouTube Kanalımız

Selim Öztemel (Platin Yazar) hakkında 1399 makale
Çılgın Fizikçiler ve Bilim İnsanları kurucusu, yazarı, YouTube kanalı editörü.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*