Uluğbeysaurus – Özbekistan’da Yeni Bir Dinozor Türü Bulundu

Bilim insanları yeni dinozor türleri keşfetmeye devam ediyorlar. En son keşif haberi ise Özbekistan’dan geldi. Yeni dinozora Özbekistan’da bulunmuş olması sebebiyle “Ulughbegsaurus Uzbekistanensis” ismi verildi. Dinozorun ismi Özbekistan topraklarında yaşamış ünlü Türk-İslam bilgini Uluğ Bey’e ithafen seçildi.

Bu yeni tür T-rex ve Allosaurus gibi büyük etobur dinozorlardan biri. Dişleri bir köpekbalığını andıran Ulughbegsaurus 90 milyon yıl önce yaşadı ve bulunduğu ekosistemin zirvesindeki türdü. Uluğbeysaurus, Orta Asya’da keşfedilen ilk Kretase dönemi uç yırtıcısı (Apex predator). Ulughbegsaurus keşfedilmeden önce Orta Asya’nın uç yırtıcısının bir tyrannosaur türü olan Timurlengia olduğu düşünülüyordu. Timurlengia, 4 metre uzunluğunda ve 170 kilogram ağırlığındaydı – Ulughbegsaurus’tan çok daha küçük.

Timurlengia’ya ait bir illüstrasyon

Henüz yeterli bilgi olmadığı için dinozorun boyutlarını tam olarak bilmek zor. Bilim insanları yeni dinozorun sekiz metreden uzun ve bir tondan daha ağır olabileceğini söylüyor. Aslında Ulughbegsaurus Uzbekistanensis’a ait çene fosili yeni bir keşif değil. Mevzubahis fosil 1980’lerde Kızılkum Çölü’nde bulunmuştu. Bir müze koleksiyonunda yer alan fosilin varlığı 2019 yılında “tekrar” keşfedildi. Konuyla ilgili açıklama yapan Japon bilim insanı Kohei Tanaka, “Etobur dinozorların boyutlarını tahmin etmekte üst çene kemiklerini (maxilla) kullanılabilir. Çünkü bu kemiklerin uzunluğu beden büyüklüğünü tahmin etmekte harika bir belirleyici olan uyluk (femur) kemiği ile bir korelasyon içinde.” dedi. Bulunan üst çene kemiği fosili 24 santimetre uzunluğunda ve 13 santimetre yüksekliğinde.

Carcharodontosauridae Familyası

Ulughbegsaurus Uzbekistanensis, “Carcharodontosauridae” olarak bilinen köpekbalığı dişli dinozorlar ailesine dahil edildi. Carcharodontosaurus, Mapusaurus ve Giganotosaurus bu ailenin bazı diğer üyeleridir. Köpekbalığı dişli dinozorlar geç Kretase döneminde Kuzey Yarımküre’den silindiler. Bilim insanları daha büyük ve güçlü olan Tyrannosauridae türlerinin köpekbalığı dişli etçilleri yerinden ettiği ve ekosistemdeki hakim tür olduğunu düşünüyor. Bu hakimiyeler beraber Tyrannosaur türlerinin boyutları büyüyor ve Tyrannosaurus Rex gibi ünlü türler ortaya çıkıyor. Lakin Tyrannosaur ailesinin, Carcharodontosaurus ailesini nasıl mağlup edip ekosistemi ele geçirdiğini kesin olarak bilemiyoruz. Tyrannosaur türleri daha iri yapılıydı ve güçlü çeneleri ile avlarını ısırdıklarında büyük bir basınç kuvveti uyguluyorlardı. Carcharodontosaurus türleri daha ince yapılı olmakla beraber muhtemelen çeneleri de daha güçsüzdü, keskin dişleriyle avlarını ısırdıktan sonra kan kaybı ve şokun işin geri kalanını yapmasını bekliyorlardı.

Yazan: Göktuğ DONK

Kaynak*

Kaynak**

Kaynak***

Kaynak****

Kaynak*****

YouTube Kanalımız

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here