Y Kromozomu Yok mu Oluyor?

Y Kromozomu Yok mu Oluyor?

Erkeklerde bulunan Y kromozomu X kromozomuna göre baya bir çelimsizdir. Ve kıslamaya günümüzde de devam etmektedir. Evrim süresince Y kromozomu kalıtım bilgilerinin neredeyse yüzde doksanını kaybetmiş durumda.  X kromozomunun 1/3’ü kadar olan Y kromozomunun gen sayısı ise beşte biri kadardır. Ama bu Y kromozomunu önemsiz ya da işlevsiz yapmaz. Çünkü bu gen ancak cinsiyeti erkek yapar. Bunun dışında etkili bir denetim görevide vardır.

Y Kromozomu ne kadar daha kısalacak?

Bir Teoriye göre Y kromozomu birkaç milyon yılda tamamen işlevsiz hale gelecek kadar küçülüp elenecektir. Y kromozomu cinsiyetin oluşmasında ve sperma üretiminde önemli bir işlevi vardır. New Souht Wales Üniversitesi’nden Paul Waters, söz konusu genin başka bir yere aktarıldığı taktirde sonu gelebileceğini iddia ediyor.

Erkek cinsellik kromozomundan yani Y kromozomundan diğer kromozomlara gen transferi yaklaşık olarak 165 milyon senedir yürürlüktedir. Bu tür gen transferi sayesinde son bir kaç milyon yılda gen kaybı yavaşladı. Bilim İnsanları bu gen transferi temposunun değiştiğini ve sıklıkla hızlandığını belirtiyorlar.

Kırmızı ile gösterilen Y kromozomu, X kromozomuna kıyasla çok daha küçüktür.
Görsel: National Human Genome Research Institute

Barselona Üniversitesi’inden Aurora Ruiz Herrera ile Waters farklı bir hipotez geliştirdiler. Bilim insanları Y kromozomunun hücre biyolojisinin temel süreci olan mayoz ile ilgili olduğunu belirtiyorlar. Mayoz bölünme ile vücut hücreleri çift kromozom yapısı yarıya inerek eşey hücreleri olan yumurta ve spermi hücresini oluşturuyor. Waters “Y kromozomu asla yok olamaz, çünkü başarılı bir mayoz için gerekli bilgileri taşır.” diyor. Bu genler, iki cinsiyet kromozomunun, belirli bir süreçte etkisizleştiriyor. Eğer bu durum gerçekleşmezse gen ürünleri hücre bölünmesini bozar. Sonuçta hücrede ölüme sürüklenir. Bu etkisizleştirme bilim insanları tarafından uzun süredir bilinmektedir. Fakat bu durumda mayoz bölünmenin dengeli sistemi bu genlerin, Y kromozomlarının kendilerini devre dışı bırakması ile sayesinde işliyor. Etkin oldukları durumda ise hücre ölüyor. Bir açıdan da bakıldığında bu genler kendi regülatörü gibi çalışıyor.

Fakat bu genler cinsiyet kromozomlarının yalnız birinde ise görevini yapabiliyor. Normal kromozom ya da iki eşey kromozomunda birden varsa kendilerini durduramadığı için hücre ölüyor. Herrera ile Waters’a göre bu karışık sistem Y kromozomunu yok olmaktan kurtaracağı fikrindeler.  Çünkü Y kromozomunun hayatta kalması için çok fazla evrimsel baskı bulunuyor.

Kaynak: Meiotic Executioner Genes Protect the Y from Excinction, Trends in Genetics 06.08.2020

Kaynak* (Sayı: 230)

Yazan: Selim ÖZTEMEL

YouTube Kanalımız

Selim Öztemelhttps://cilginfizikcilervbi.com
Çılgın Fizikçiler ve Bilim İnsanları kurucusu, yazarı, YouTube kanalı editörü

Popüler Yazılar

Nikola Tesla ’nın 116 Yıl Sonra Ortaya Çıkan Röportajı!

Nikola Tesla’nın 116 Yıl Sonra Ortaya Çıkan Röportajı! Gazeteci: Bay Tesla, sizin için kozmik süreçlere karışan biri diyorlar. Sahiden siz kimsiniz? Tesla: Bu doğru bir soru,...

IQ Yükseltme (%40 Varan Fark)

IQ Yükseltme (%40 Varan Fark) Eski dönemde araştırmacılar, bireyin hafızasını ve IQ seviyesinin yükselemeyeceğini bunu biyoloji bir etken genetik özellik olduğunu iddia ediyorlardı. Fakat günümüz...

Işık Saçan Güneş Ve Yıldızlarla Dolu Olduğu Halde Neden Uzay Siyahtır?

Işık Saçan Güneş Ve Yıldızlarla Dolu Olduğu Halde Neden Uzay Siyahtır? Uzay denildiğinde aklımıza kapkara ve sonsuz bir boşluk gelir. Oysa hepimiz biliriz ki; uzayda...

İnsanlığın Çöküşü Başlamak Üzere

İnsanlığın Çöküşü Başlamak Üzere Nature dergisinde yayınlanan bir makaleye göre, insanlığın çöküşü başlamak üzere olduğu belirtildi. İnsanlığı çok ciddi tehditlerin beklediği ve ürkütücü bir sonun...

İlgili Yazılar

Leave a reply

Please enter your comment!
Please enter your name here

%d blogcu bunu beğendi: