Yosunlar Ağaçlardan Farklı Şekilde Gelişiyor

Yosunlar Ağaçlardan Farklı Şekilde Gelişiyor

Yosunlar da tıpkı ağaçlar gibi gölgeden kaçınarak, güneş ışığını daha iyi alabilecekleri yerde büyümeye tercih ederler. Fakat ağaçlar ile yosunlar arasındaki dallanıp, budaklanma mekanizması daha farklı bir şekilde gelişiyor. 

Ağaçlar ve damarlı bitkilerde dallanma her zaman yana doğru ve tepe noktasının altından başlar. Güneş ışığını yeterli alamıyorsa, ağaç yan dallar olmadan yukarı doğru büyür. Fakat yosun sürgünlerinin uçları normalde eşit olarak büyüyen iki farklı kol şeklinde dallanır. Gölgede kalan bir kol olursa bu kol büyüyemez ve tüm enerji diğer kola aktarılır. Bu sayede güneşe doğru uzayarak maksimum güneş enerjisini almaya çalışır. Bu tip yosunlar daha az dallı olmasına karşın  daha uzun dallara sahip olur. 

Damarlı bitkiler gibi yosunlar da özel ışık almaçları kullanarak doğrudan gölge ve güneşli bölgeyi algılayabiliyorlar. Ayrıca yosunun düzenleyici genleri evrimsel açıdan vasküler bitkilerin genlerinden farklıdır. 

Avusturyalı bilim insanı Liam Dolan, ciğer otunun (Marchantia polymotpha) genetik etkinliklerini beyaz ışıkta ve gölgede karşılaştırdı. Bu karşılaştırma ile dalanmayı etkileyen iki gen düzenleyici buldu. 

Yosunlar Ağaçlardan Farklı Şekilde Gelişiyor

Gen düzenleyici “MpSPL2” ve engelleyici mikro-RNA. MpSPL1, büyüme dokusunu geçici durdururken, ciğer otunun kendi mikro-RNA’sı onun etkinliğini destekliyor. Dallanmayı destekleyen ve düzenleyen moleküler mekanizmalar, muhtemelen ciğer otunda ve vasküler bitkilerde bağımsız olarak gelişti.   

Yazan: Selim ÖZTEMEL

Meristem dormancy in Marchantia polymorpha is regulated by a liverwort-specific miRNA and a clade III SPL gene, 24.01.2023, Current Biology

YouTube Kanalımız

Selim Öztemel (Platin Yazar) hakkında 1399 makale
Çılgın Fizikçiler ve Bilim İnsanları kurucusu, yazarı, YouTube kanalı editörü.

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.


*