Daha Fazlası

    Zombi Genler – Ölümden Sonra Beyin Aktiviteleri

    Zombi Genler – Ölümden Sonra Beyin Aktiviteleri

    Çoğumuzun sandığı aksine öldükten sonra tam anlamıyla ölmüş sayılmıyoruz. Evet, kulağa biraz saçma ve karmaşık geliyor olabilir ama oldukça doğru.

    Gelin konuyu detaylıca ele alalım.

    Zombi Genlerin Keşfi

    Chicago Illionis Üniversitesi’nden bir takım araştırmacı nöropsikiyatrik hastalıkları anlama amacıyla rutin bir beyin ameliyatı esnasında alınan taze beyin dokusunu inceledi.

    Araştırmanın gerektirdiği üzere canlı beyin dokusu ile ölüm sonrası beyin dokusu arasında kıyaslama yapıldı.

    Ve fark edildi ki bazı hücreler ölümden sonra aktif olmakla kalmayıp aktifliklerini devasa oranlara çıkarıyorlar.

    Bu “zombi gen” olarak adlandırdığımız ölüm sonrası aktifliklerini artıran hücreler aslında tek bir hücre türüne aittir: Glial Hücreler. Yani nöronlar için destek ve koruma sağlayan hücreler.

    Araştırmacıların gözlemlediğine göre bu glial hücreler ölümden saatler sonra bile o denli aktifler ve büyüyorlar ki uzun kol görüntüsünü andıran uzantıları filizlendiriyorlar.

     

    Kalp Dursa da Her Şey Durmaz

    Illionis Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji ve Rehabilitasyon departmanı başkanı Dr. Jeffrey Loeb:

    “Glial hücrelerin ölümden sonra büyümesi, görevlerinin oksijen yoksunluğu ya da felç gibi beyin yaralanmalarından sonra ortalığı temizlemek olduğu düşünüldüğünde hiç de şaşırtıcı değil.” şeklinde açıklamada bulunmuştur.

    Loeb bu dediğine ek olarak asıl önemli olanın keşfin sonuçları olduğunu belirtti. “Çoğu çalışma kalp atmayı bıraktığı andan itibaren her şeyi bitmiş varsayar, ancak durum öyle değildir.” dedi.

    Cidden günümüze dek yapılan birçok araştırma bizlere göstermiştir ki ölümden sonra gen aktivitesi nadir araştırılan bir konu. Araştırmacılar ölüm sonrası beyin dokularını genelde Alzheimer, Otizm, Şizofreni gibi nöropsikiyatrik hastalıklara çare bulma amacıyla inceliyor.

    Loeb ve ekibinin keşfettiği, bu tür araştırmaları yorumlamada fayda sağlayacak gibi duruyor.

    Ölüm Sonrası 24 Saat

    Loeb; ekibiyle son zamanlarda toplanan beyin dokularından, ölüm sonrası 24 saat boyunca tüm genleri inceleyeceklerini söyledi.

    Bu inceleme için Loeb ve ekibi inanılmaz avantajlıydı. Çünkü Loeb UI NeuroRepository adlı insan beyin dokuları bankasının yöneticisidir. Buraya tedavi olmak için birçok nöropsikiyatri hastası gelir. Epilepsi üzerinden örnek verecek olursak, bu hastalığın tedavisi için yapılan cerrahilerde nöbetleri ortadan kaldırmak amacıyla hastadan epileptik beyin dokusu alınır. Patolojik tanı için dokunun tamamı gerekli olmadığından artan dokuların büyük bir kısmı  araştırmalarda kullanılmak üzere ayırılır.

    İşte bu sayede Loeb ve ekibindekiler böyle bir dokuyu analiz etme şansı buldular. Analiz edilen genlerin %80’inin 24 saat boyunca nispeten sabit kaldığını keşfettiler.

    Hafıza, düşünme ve nöbet aktivitesi gibi bir gen grubu ise ölümden sonraki saatlerde hızla bozuldu. Loeb bu gen grubu hakkındaki verilerin şizofreni ve alzheimer gibi hastalıkları inceleyenler için önemli olduğunu söyledi.

    Bir diğer gen grubu zombi genler beklenmeyen bir şekilde aktivitelerini artırdı. Ölüm sonrası değişiklikleri yaklaşık 12 saatte zirve yaptı.

    “Bulgularımız insan dokusu araştırmalarını çöpe atmamız gerektiği anlamına gelmiyor. Araştırmacıların bu hücresel değişiklikleri hesaba katması gerektiği anlamına geliyor. Bulgularımızdan elde ettiğimiz iyi haber de şu ki artık hangi genlerin bozulduğunu hangilerinin zamanla arttığını biliyoruz. Böylece ölüm sonrası beyin aktivitesi çalışmalarından elde edilen sonuçlar daha iyi anlaşılacaktır.” diye ekliyor Loeb.

    Zombi Genler Hayvanlarda da Keşfedildi!

    Şu ana dek sadece insan beynini ele aldık. Ancak eski bir araştırmanın bazı insan genlerinin ölümden 12 saat sonra bile aktif olduğunu tahmin etmesi üzerine Washington Üniversitesi’nden mikrobiyolog Peter Noble öncülüğündeki ekip, ölü farelerdeki ve zebra balıklarındaki gen aktivitesini de inceledi.

    Yapılan incelemenin sonucuna göre yüzlerce gen ölümden günler sonra bile aktif. Fakat asıl şaşırtıcı nokta bu genlerin aktifliklerini zamanla artırması!

    Konu üzerinde detaylı bir çalışma sürdüren ekip hayvanlarda ölümden sonra aktifleşen kanser oluşumunu destekleyici genlere de rastladı.

    Zombi Gen Keşfinin Genel Sonuçları  

    Olay gittikçe hem ilgi çekici hem de karmakarışık bir hale bürünüyor, değil mi? Şu an için elde ettiğimiz bulgulardan çıkarabildiğimiz en önemli olgu bence zombi genlerin organ nakli bekleyen hastalara umut olma ihtimali.

    Belki bunu okurken aklınızdan ‘organ nakli için umut olabiliyorsa, ölüleri diriltmek için de umut olabilir mi?’ diye geçiriyorsunuzdur. Ancak ne yazık ki zombi genlerin bir canlıyı yeniden diriltebilme ihtimali yok. En azından şimdilik.

    Şimdilik diyorum çünkü ilerleyen zamanda yapılan başka bir araştırmanın sonucu olaya bakışımızı tamamen değiştirebilir.

    Belki de yaşamı daha iyi anlamak için ölüm üzerine daha çok düşünmemiz gerekiyordur.

    Yazan: Gül Zeynep Sinan

    Kaynak*

    YouTube Kanalımız 

    Gül Zeynep Sinan (Bronz Yazar)
    Elektrik Elektronik Mühendisliği öğrencisi. Robotik, otomasyon ve astrofiziğe meraklı. Bilim ve sanat tutkunu.

    Popüler Yazılar

    İlgili Yazılar

    Leave a reply

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    %d blogcu bunu beğendi: